انجمن اپراتورهای پستی دارای پروانه روز دوشنبه هفتم اردیبهشتماه سال ۱۴۰۵ و با تشکیل مجمع موسسان، در اتاق بازرگانی تهران رسما تاسیس شد. انجمنی که به گفته محمدحسن کرباسیان رئیس هیئتمدیره این انجمن و مدیرعامل دکاپست، با هدف اتحاد بین اپراتورهای پستی اینترنتی برای حل مشکلات این کسبوکارها و رسیدن به یک قانون جامع پستی در خصوص اپراتورهای پست خصوصی به وجود آمده است. نقل حمل در گفتوگو جامعی که با مدیرعامل دکاپست داشته است در کنار بررسی آخرین وضعیت این کسبوکار پرسشهایی در خصوص اهداف و خواستههای انجمن اپراتورهای پستی اینترنتی پرداخته است.
آقای کرباسیات تاثیر جنگ و قطعیهای اینترنت در یک سال گذشته بر دکاپست چه بود؟
بیش از دو سال است که دکاپست فعالیت میکند اما سال ۱۴۰۴ بحرانیترین سالی بود که این کسبوکار تجربه کرده است؛ جنگ خردادماه، اتفاقات دیماه و جنگ اسفندماه بحرانهای تأثیرگذاری بر دکاپست بودند گرچه هنوز هم وضعیت به صورت کامل در کشور ثابت نشده و در شرایط بلاتکلیفی هستیم. میتوان گفت اگر این اتفاقات نمیافتاد جایگاه مجموعه دکاپست بسیار متفاوتتر از وضعیت امروز بود چرا که جنگ و قطعی اینترنت باعث شد عمده مشتریان دکاپست که کارشان مرتبط با اینترنت است متوقف شوند در حالی که این کسبوکارها تأثیر بسیار زیادی بر ترافیک و فعالیت اپراتورهای پستی دارند و کم شدن کارشان بر دکاپست تثیر میگذارد.
وضعیت کنونی دکاپست در چه مرحلهای است؟ آیا از بحرانها گذشتهاید؟
در روزهای اخیر بسیاری از مشکلات حل شدهاند و دکاپست از بسیاری از مسائل گذشته است. ترافیک دکاپست در ماههای کنونی نسبت به سال گذشته با وجود تمام مشکلاتی که از سرگذراندیم دو و نیم برابر سال قبل است. خوشبختانه توانستیم با جلب رضایت مشتری و توسعه خدمات فروش و نرمافزاری و فیزیکی و زیرساختی مشتریان تازهای را در سطح کشور پیدا کنیم.
درباره تاثیر توسعه خدمات دکاپست بر مشتریان آن توضیح دهید و بگویید چه چیزی باعث شد در ارائه خدمات یکپارچگی بیشتری ایجاد کنید؟
طبیعی است که برنامهریزی شرکتهای پستی در همه سطوح از توسعه برند و نرمافزار گرفته تا آموزش پرسنل با استانداردهای خود آن شرکت پیش میرود و این موضوع میتواند در مراحل مختلف دریافت خدمت از جمعآوری گرفته تا توزیع به دلیل تفاوت رویکرد هر شرکت در کلیت کار کمی گسستگی ایجاد کند.
اما اگر تمام مراحل ارسال در دست یک مجموعه باشد نتایج بهتری به دست خواهد آمد و مشتری نیز رضایت بیشتری خواهد داشت.
دکاپست نیز به دلیل گستردگی فعالیت خود در ۷۰۰ شعبه در سراسر کشور دارد حتی سعی کرده است از لحاظ حملونقل نیز از ناوگان ملکی خود استفاده کند چرا که در مباحث ترانزیتتایم و زمانهای ورود و خروج محمولات به مراکز مبادله یا به نمایندگیها و دفاتر فروش یکپارچگی بهتری به وجود میآید و نتیجه بهتری هم برای کسبوکار و مشتریان دارد.
چرا یکپارچگی در ارائه خدمات پستی اهمیت دارد؟
برای مثال یکپارچگی فرایندها در بخش نرمافزار از این جهت اهمیت دارد که مشتریان معمولاً تمایل دارند در حلقه توزیع نیز با برند شرکتی که با آن قرارداد بستهاند همکاری کنند؛ خوشبختانه در این موضوع نیز علیرغم سختیها موفقیتهای خوبی را در مجموعه دکاپست به دست آوردیم.
وضعیت توسعه مشتریان دکاپست در حال حاضر چگونه است؟
توسعه مشتریان نیز در دکاپست به خوبی پیش رفته است و اکنون حدود ۳۲۰۰ قرارداد بزرگ در جریان است که بسیاری از آنها کشوری هستند. قراردادهای کشوری میتوانند به نوعی سرویسهای مجموعه را قوام دهند و در برخی از بحرانها از نوسان بحران کم کنند.
برای مثال اگر در یک اپراتور پستی وابستگی به سه یا چهار شرکت وجود داشته باشد نوسان در زمان بحران شدت بیشتری دارد اما اگر تعداد شرکتهای پستی زیاد باشند از شدت نوسان کم میشود. البته در هر صورت همیشه ماهیت نوسان وجود دارد و دکاپست سعی کرده است با توسعه مشتریان بتواند اتفاقات خوبی را رقم بزند.
قطعی اینترنت در بحرانهای اخیر چه تأثیری بر فعالیت دکاپست داشت و برای کاهش این اثر چه اقدامی انجام دادید؟
قطعی اینترنت نیز مشکلاتی ایجاد میکند اما در این خصوص نیز سعی کردیم با اتصال به شبکه ملی اطلاعات مشکلات را به حداقل برسانیم؛ به همین جهت نیز خدمات در دکاپست همواره پایدار بوده، هیچ زمانی با قطعی کامل یا تعطیلی مواجه نبودیم.
بیشترین خواسته مشتریان دکاپست چه بوده است؟
معمولاً با سختترین خواسته خود شروع به همکاری میکنند تا کیفیت خدمت را ارزیابی کنند برای مثال اگر مسئله توزیع برای آنها بسیار اهمیت داشته باشد نخست از سیستان و بلوچستان شروع میکنند، اگر تعرفه و نرخ برایشان مهم باشد از پایینترین تعرفهها شروع میکنند و همچنین در مسئله کیفیت نیز به همین شکل برخورد میکنند و خوشبختانه در این زمینهها توانستیم مشتریان جدیدی را وارد شبکه کنیم.
فکر میکنید بزرگترین چالش دکاپست و دیگر اپراتورهای پستی در کشور چیست؟
یکی از مشکلات بزرگی که در کشور داریم موضوع قانونگذاری در خصوص اپراتورهای خصوصی است. حتی از سوی سازمان تنظیم مقررات که پروانه اپراتورها را صادر کرده است و حدود ۲۰۰ شرکت عضو انجمن شدهاند نیز مسائل و مشکلات متعددی در طول سالها داشتهایم که حتماً در آینده هم این مشکلات تکرار خواهند شد؛ این مشکلات نیازمند صدای واحد از سوی اپراتورها است و همچنین یک برنامهریزی مدون؛ برنامهریزی که میتواند از سمت مرکز پژوهشهای مجلس، کمیسیونهای مجلس، دولت، خود مجموعه سازمان تنظیم مقررات یا وزارت صمت و هر نهاد دیگری که نقش نظارتی دارد انجام شود.
انجمن اپراتورهای پستی دارای پروانه نیز در راستای رویکرد برنامهریزی به وجود آمد؟
ایجاد انجمن اپراتورهای اینترنتی پست یک حرکت مثبت بود که به دلیل نبود اتحاد در بین اپراتورها و نداشتن صدای واحد و ضعف اطلاعات صاحبان کسبوکار در برخی موارد، تشکیل شد و در نهایت هم مورد حمایت خود سازمان تنظیم مقررات رادیویی نیز قرار گرفت.
تشکیل انجمن برای کسبوکارهایی که تفاهم در آنها بیشتر از تفاوت است بسیار اهمیت دارد از سویی دیگر به دلیل اشتراکات و تفاهمی که بین اعضا وجود دارد این امکان هست که بسیاری از خواستههای این کسبوکارها با کمک خودشان به یکدیگر به سرانجام رسد؛ اعضای انجمن همه رقیب هستند اما در موضوعات بسیار زیادی با یکدیگر رفیق هستند در نتیجه انجمن میتواند مکاتبات و جلسات و مراجعات مختلفی که دارد مشکلات متفاوتی را حل کند.
درباره موضوعاتی که اعضای انجمن میتوانند با کمک هم حل کنند توضیح دهید.
برای مثال اکنون تعداد زیادی از اعضای انجمن در حوزه بینالملل کار میکنند؛ در همین حین مسائل و مشکلات زیادی در فرودگاه امام و گمرک وجود دارد. یکی از مشکلات این است که برخی از شرکتها هم از سازمان هواپیمایی کشوری باید مجوز داشته باشند و هم نیاز است که از سازمان تنظیم مقررات رادیویی مجوز داشته باشند. چنین مشکلاتی میتوانند با لابی قوی انجمن زودتر حل شوند. همین حالا نیز به دلیل ارتباطات قوی و قدیمی که برخی اعضای انجمن با گمرکات دارند اکنون رابطه بهتری با این بخش داریم.
همچنین در حوزههای مختلف مانند امنیت و قاچاق کالا، پیچیدگیهایی که از سوی وزارت صمت وجود دارد اکنون مسائل راحتتر و شفافتر بیان و پیگیری میشوند و خوشبختانه با این وجود که انجمن به تازگی تشکیل شده است اما نتایج خوبی توانستیم به دست آوریم.
در موضوع قانونگذاری، مهمترین خلأیی که امروز در حوزه پست وجود دارد چیست؟
متاسفانه در کشور قانون جامع پستی وجود ندارد. البته انجمن از زمان شکلگیری با سازمان تنظیم مقررات رادیویی برگزار کرده و بر موضوه قانونگذاری همواره تاکید کرده است.
اما نکته قابل توجه اینجاست که قوانین مختلفی برای مراحل مختلف پستی در کشور وجود دارد اما این قوانین مربوط به پست دولتی است و مربوط به پست خصوصی و شرکتی نیست هرچند شرکتهای پست خصوصی بخش قابل توجهی از قوانین و زیرساختها را خودشان تنظیم کردند و تنها بند قانونی که در خصوص پستهای خصوصی تدوین شده یک قانون یک خطی است که در قانون پست سال ۱۳۹۵ دیده میشود.
اکنون به لحاظ آماری میتوانیم به راحتی بگوییم وجود بخش خصوصی در حوزه پست نه تنها از بخش دولتی کوچکتر نیست بلکه بزرگتر هم هست. هدف ما در انجمن هم این است که اپراتورهایی که دارای پروانه نیستند کمکم وارد انجمن شوند و پروانه بگیرند خوشبختانه اخیراً هم چند عضو تازه گرفتیم. چرا که اگر بخش خصوصی بخواهد در بازار بماند باید در شرایط برابری برای همه شرکتها وجود داشته باشد و پروانه اپراتوری در این موارد بسیار کمککننده است.
اکنون دغدغه اصلی انجمن اپراتورهای پستی دارای پروانه چیست؟
اما دغدغه اصلی انجمن ایجاد تغییر مثبت است؛ همیشه به دوستانی که در سازمان تنظیم مقررات و حتی خود آقای وزیر هستند هم گفتهام که باید مزیتهای پروانه اپراتورهای پستی سازمان تنظیم مقررات پستی را زیاد کنیم. در واقع بهترین حالت برای یک شرکت خصوصی پستی این نیست که برای انجام کار و محدودیتهای موجود پروانه دریافت کند بلکه این پروانه باید مزیتهای مثبتی داشته باشد که صاحب کسبوکار پست خصوصی با اشتیاق برای پروانه گرفتن اقدام کند.
منظور شما از مزیتهای مثبت پروانه اپراتوری چیست و این پروانه چه موانعی را میتواند برای شرکتهای خصوصی کاهش دهد؟
بخشی از این مزیتها این است که برخی از ممانعتهایی که سازمانهای مختلف ایجاد میکنند که از قضا زیاد هم هستند، کمتر شوند. اکنون در حوزه پستی نهادهای مختلف مانند شهرداری، وزارت صمت، وزارت راهوشهرسازی، گمرک و دیگر نهادهای نظارتی مانند بازرسی گمرک دخالتهای زیادی دارند.
اگر هر کدام از این نهادها بخواهند به صورت جداگانه برای بخش پست خصوصی قانونگذاری کنند برای این شرکتها شرایط سختی به وجود میآید باید تلاش کنیم تا در قالب یک قانون جامع پستی شرایطی را به وجود آوریم و از تجربه و تخصص اعضای انجمن در این قانون استفاده کنیم. ویژگی اعضای انجمن این است که براساس اصولی مشخص کسبوکار خود را آغاز کردند و دلسوز کسبوکارهای این حوزه هستند.
در نهایت انتظار شما از دولت برای ساماندهی حوزه پست و لجستیک چیست؟
خواسته من این است که دولت سهم خود را در سازماندهی بخشهایی که مربوط به پست و لجستیک است را انجام دهد چرا که کسبوکارهای پست خصوصی در هر صورت تا اینجای کار خودشان جلو آمدند و تلاش کردند و حالا نیازمند آن هستند که دولت هم در بخشهایی که دسترسی دارد آنها را یاری کند تا قوانین اصولی در این حوزه در حوزه پست تصویب و اجرا شود.
مشکلی که در کشور وجود دارد وجود قوانین متعدد در همه حوزهها است اما هر کسی برداشت خودش را از این قوانین دارد در حوزه پستی هم شرایط به همین شکل است و نیاز است که این قوانین انسجام پیدا کنند.
