کارنهتیر (TIR) سندی گمرکی برای حمل بینالمللی کالا از راه جاده و بر پایه کنوانسیون تیر است. این سند با فراهمکردن امکان حرکت کامیونها و محمولهها تحت پلمب گمرکی و تضمین مالی، تشریفات گمرکی را در مرزهای بینراهی سادهتر میکند. در ایران، اتاق ایران بهعنوان مؤسسه ضامن با سازمان بینالمللی حملونقل جادهای (ایرو) در ارتباط است و صدور و مدیریت کارنهتیر باید مطابق ضوابط این نظام انجام شود. از نظر دبیرکل اتاق تهران در شرایط فعلی فرایند حاکم موجب اختلال دسترسی شده و باید از ظرفیت اتاقهای استانی استفاده شود.
تمرکز خدمات، دسترسی شرکتها را محدود کرده است
فریدون وردینژاد، دبیرکل اتاق تهران، با اشاره به گلایه تشکلها و شرکتهای استفادهکننده از خدمات کارنهتیر، پیشنهاد کرده است بخشی از امور اجرایی و خدماتی این حوزه به اتاقهای استانی واگذار شود. به گفته او، این تغییر میتواند دسترسی شرکتهای حملونقل بینالمللی را به خدمات موردنیاز آسانتر کند و زمان ارائه خدمات را کاهش دهد.
وردینژاد وظیفه اتاقهای بازرگانی را تسهیل فعالیت اقتصادی اعضا و فراهمکردن دسترسی مناسب آنان به خدمات موردنیاز دانست. او گفت تمرکز بخش عمده فرایندهای کارنهتیر در اتاق ایران باعث شده شرکتهای حملونقل برای پیگیری امور و دریافت خدمات با محدودیت دسترسی روبهرو شوند.
به گفته دبیرکل اتاق تهران، اتاقهای استانی بهدلیل ارتباط مستقیم با فعالان اقتصادی و شناخت نیازهای بنگاههای منطقه، میتوانند بخشی از این خدمات را بر عهده بگیرند. او تأکید کرد واگذاری امور اجرایی به این اتاقها باید با هدف بهبود کیفیت خدمات و رفع بخشی از مشکلات شرکتهای حملونقل بینالمللی انجام شود.
ظرفیت اتاقهای استانی برای تسهیل خدمات
وردینژاد یکی دیگر از ظرفیتهای اتاقهای استانی را کمک به انتقال منابع مالی موردنیاز برای پرداخت به ایرو عنوان کرد. او گفت فعالان اقتصادی در استانها از شبکه ارتباطی گستردهای با شرکای تجاری و شرکتهایی در کشورهای مختلف برخوردارند.
به گفته او، میتوان از این ارتباطها برای شناسایی مسیرهای عملیاتی و آسانترکردن انتقال وجوه موردنیاز ایرو استفاده کرد. وردینژاد معتقد است مشارکت اتاقهای استانی میتواند مسیرهای پرداخت را متنوعتر و دشواری نقلوانتقال منابع مالی را کمتر کند.
مسئولیت قانونی اتاق ایران حفظ میشود
دبیرکل اتاق تهران تأکید کرد که تمرکززدایی نباید مسئولیت قانونی مؤسسه ضامن را تغییر دهد. اتاق ایران بهعنوان مؤسسه ضامن، در برابر ایرو مسئولیتهایی دارد که باید طبق ضوابط و مقررات حفظ شوند. بااینحال، به گفته وردینژاد، حفظ این مسئولیتها لزوماً به معنای متمرکزماندن همه امور اجرایی و خدماتی در اتاق ایران نیست.
او گفت میتوان با تعیین دقیق حدود اختیارات، بخشی از فرایندهای اجرایی و ارائه خدمات را به اتاقهای استانی سپرد؛ مشروط بر اینکه نظام نظارت و مسئولیتهای مؤسسه ضامن آسیب نبیند. وردینژاد همچنین از نارضایتی و گلایه تشکلها و شرکتهای حملونقل درباره شیوه ارائه خدمات اتاق ایران سخن گفت.
توافق برای واگذاری به اتاق تهران هنوز اجرا نشده است
به گفته وردینژاد، واگذاری بخشی از امور کارنهتیر به اتاق تهران، مشابه آنچه برای تعدادی از استانهای دیگر مطرح شده، پیشتر در دستور کار قرار گرفته است. او گفت زیرساختهای لازم برای پذیرش این مسئولیت در اتاق تهران پیشبینی شده و این اتاق میتواند از ظرفیت مدیریت کارنهتیر، معاونت بینالملل و معاونت توسعه عضویت و خدمات خود استفاده کند.
دبیرکل اتاق تهران مدعی شد با وجود موافقت و تصویب هیئترئیسه اتاق ایران و توافق برای واگذاری امور کارنهتیر به اتاق تهران، این تصمیم پس از گذشت بیش از شش ماه و به دلایل مختلف اجرا نشده است. او خواستار آن شد که در تصمیمگیری درباره شیوه ارائه خدمات، منافع فعالان اقتصادی و تسهیل فعالیت شرکتهای حملونقل در اولویت قرار گیرد.
اتاق تهران برای پذیرش بخشی از امور اعلام آمادگی کرد
وردینژاد تأکید کرد هدف از پیشنهاد اتاق تهران ایجاد رقابت یا موازیکاری میان اتاقهای بازرگانی نیست. به گفته او، شبکه اتاقهای استانی میتواند برای ارتقای کیفیت خدمات و پاسخگویی بهتر به اعضا به کار گرفته شود، بیآنکه مسئولیت قانونی اتاق ایران بهعنوان مؤسسه ضامن تغییر کند.
او استمرار مسیرهای ترانزیتی و حفظ جایگاه ایران در شبکه حملونقل بینالمللی را مهم دانست و گفت هر اقدامی که موانع اداری را کاهش دهد، خدمات را سریعتر به دست شرکتهای حملونقل برساند و از این شرکتها پشتیبانی کند، باید مورد توجه قرار گیرد. اتاق تهران نیز اعلام کرده است آمادگی دارد در چارچوب ضوابط و با همکاری اتاق ایران، بخشی از این فرایند را بر عهده بگیرد.