ربات‌های تفکیک مرسولات «تنسور» حالا از شبکه دولتی پست وارد بخش خصوصی شده‌اند. این شرکت دانش‌بنیانِ مستقر در پارک علم و فناوری دانشگاه صنعتی شریف، اسفند ۱۴۰۲ سامانه تجزیه رباتیک مرسولات را با حضور وزیر ارتباطات در شرکت ملی پست رونمایی کرد. این سامانه پس از مرکز تجزیه و مبادلات تهران در کرمانشاه هم مستقر شد و همان فناوری‌ای است که برای پست ایران جایزه نوآوری اتحادیه پستی آسیا-اقیانوسیه (APPU) را در سال ۲۰۲۴ آورد. طرح «ربات جداساز مرسولات پستی» تنسور در جشنواره خوارزمی رتبه دوم بخش طرح‌های کاربردی را گرفت و در سومین جشنواره ملی طراحی صنعتی ایران تندیس طلایی برد. حالا تنسور از مرداد امسال همکاری با پارسی‌پست را شروع کرده است. ساسان محمدی، مدیرعامل تنسور، در گفت‌وگو با «نقل حمل» از آغاز این همکاری، درس‌های چند سال کار در پست، نسل تازه ربات‌ها و جایگاه شبکه پستی ایران در جهان می‌گوید.
آقای محمدی، همکاری تنسور با پارسی‌پست از چه زمانی شروع شد؟ پیشنهاد از طرف شما بود یا پارسی‌پست؟
همکاری تنسور و پارسی‌پست از مرداد امسال شروع شد. پیشنهاد از طرف پارسی‌پست بود. آن‌ها می‌خواستند در تفکیک و پردازش مرسولات از رباتیک استفاده کنند. بعد از این درخواست، جلسه‌های کارشناسی و بررسی‌های فنی برگزار شد. توان فنی و تجربه عملیاتی تنسور هم راه این همکاری را باز کرد.
ورود به بخش خصوصی برای تنسور چه اهمیتی دارد؟
گسترش بازار رباتیک در بخش خصوصی برای ما اهمیت ویژه‌ای دارد. باور داریم راهکارهای هوشمندسازی لجستیک نباید در یک سازمان یا مجموعه خاص بمانند. این راهکارها باید بتوانند در بخش‌های مختلف صنعت و اقتصاد کشور به کار گرفته شوند.
چند سال کار با شرکت ملی پست چه سرمایه‌ای برای شما ساخت؟
شرکت ملی پست یکی از بزرگ‌ترین شبکه‌های عملیاتی کشور است و همکاری چندساله با آن تجربه بسیار ارزشمندی برای ما بود. ربات‌ها پیوسته در محیط واقعی کار کردند، حجم بالایی از مرسولات را به‌صورت شبانه‌روزی پردازش کردند و با شرایط عملیاتی گوناگون روبه‌رو شدند. همین باعث شد فناوری ما از مرحله طراحی و توسعه عبور کند و در مقیاس صنعتی به بلوغ برسد. علاوه بر ارتقای سخت‌افزار و نرم‌افزار، در مدیریت ناوگان ربات‌ها، بهینه‌سازی مسیرها، پایداری سامانه و نگهداری تجهیزات هم توانمندی‌های قابل‌توجهی به دست آوردیم.
این تجربه در همکاری با بخش خصوصی چه مزیتی به شما می‌دهد؟
مزیت اصلی این است که از صفر شروع نمی‌کنیم. در همکاری با مجموعه‌هایی مثل پارسی‌پست، فناوری‌ای را به کار می‌بریم که در مقیاس عملیاتی آزموده شده است. بعد آن را با نیاز هر مشتری تطبیق می‌دهیم و راهکار اختصاصی ارائه می‌کنیم.
نسل جدید ربات‌های تنسور با ربات‌هایی که در شرکت ملی پست کار می‌کنند چه فرقی دارد؟
ربات‌های تنسور در چند سال کار عملیاتی چند مرحله توسعه و بهینه‌سازی را پشت سر گذاشته‌اند. نسل جدید حاصل همین تجربه و بازخوردهای واقعی محیط عملیاتی است. یکی از تفاوت‌های مهم، معماری نرم‌افزاری توسعه‌یافته و ارتباط یکپارچه‌تر ربات‌ها با یکدیگر است. این امکان را می‌دهد که ناوگان هوشمندتر مدیریت شود، ترافیک کنترل شود، مأموریت‌ها بهینه شوند و عملکرد تجهیزات پایش شود. در کنار آن، سخت‌افزار بهتر شده، سامانه‌های پردازش اطلاعات توسعه یافته، ادوات سنجش ارتقا پیدا کرده و قابلیت اطمینان تجهیزات بالاتر رفته است.
یعنی محصول نهایی ثابت نیست؟
نه. ما در تنسور دنبال ساخت یک محصول ثابت نیستیم و فناوری‌مان را پیوسته توسعه می‌دهیم. به همین دلیل محصولاتی که امروز برای بازارهای جدید و صادراتی آماده می‌کنیم، در نرم‌افزار، سخت‌افزار و سامانه‌های سنجش نسبت به نسل‌های قبل پیشرفت قابل‌توجهی دارند.
جایگاه شبکه پستی ایران را در جهان چطور ارزیابی می‌کنید؟
شبکه پستی ایران از نظر گستردگی جغرافیایی، زیرساخت عملیاتی و دسترسی به نقاط مختلف کشور ظرفیت قابل‌توجهی دارد. اما امروز داشتن شبکه گسترده به‌تنهایی کافی نیست. آنچه جایگاه یک شبکه پستی را در سطح بین‌المللی بالا می‌برد، میزان هوشمندسازی، اتوماسیون، سرعت پردازش و بهره‌وری عملیاتی آن است. در بسیاری از شبکه‌های پستی پیشرفته دنیا، رباتیک، هوش مصنوعی و سامانه‌های هوشمند بخش جدایی‌ناپذیر عملیات لجستیکی شده‌اند. به اعتقاد من، ایران هم برای حضور مؤثرتر در این عرصه باید توسعه فناوری بومی و هوشمندسازی زیرساخت‌های لجستیکی را جدی دنبال کند.
سهم تنسور در این مسیر چه بوده است؟
تنسور تلاش کرده در همین مسیر نقش داشته باشد. ربات‌های کاملاً بومی طراحی و تولید کرده‌ایم، نرم‌افزارهای هوشمند مدیریت ناوگان را توسعه داده‌ایم و از فناوری‌هایی مثل پردازش تصویر و تشخیص اطلاعات مرسولات (OCR) استفاده کرده‌ایم. با این کارها بخشی از این تحول را در عمل محقق کرده‌ایم. ربات‌های ما امروز در شبکه شرکت ملی پست به‌صورت عملیاتی و شبانه‌روزی کار می‌کنند. این نشان می‌دهد فناوری ساخت داخل می‌تواند در مقیاس صنعتی به کار گرفته شود.
مهم‌ترین دستاورد تنسور را چه می‌دانید؟
به نظرم دستاورد اصلی تنسور تعداد ربات‌های تولیدشده نیست. دستاورد اصلی این است که نشان دادیم دانش فنی و توان مهندسی جوانان ایرانی را می‌شود به محصولی صنعتی، رقابت‌پذیر و حتی صادرات‌پذیر تبدیل کرد. هدف ما این است که ایران در آینده فقط مصرف‌کننده فناوری‌های نوین لجستیکی نباشد و به یکی از توسعه‌دهندگان و صادرکنندگان این فناوری‌ها در منطقه تبدیل شود.
