رادار روندهای لجستیک DHL در هشتمین نسخه خود، هوش مصنوعی عاملمحور، تحلیل داده با هوش مصنوعی و رباتهای انساننما را از روندهایی معرفی کرده که میتوانند طی یک دهه آینده عملیات لجستیکی و زنجیرههای تأمین را تغییر دهند.
به گزارش نقل حمل، گروه DHL هشتمین نسخه «رادار روندهای لجستیک» خود را منتشر کرده است؛ پژوهشی دوسالانه که روندهای فناوری، اجتماعی و کسبوکاری مؤثر بر صنعت لجستیک و زنجیرههای تأمین در دهه آینده را بررسی میکند.
یافتههای این نسخه نشان میدهد نقش هوش مصنوعی در لجستیک در حال عبور از تحلیل داده و ارائه پیشنهاد است و سامانههای هوشمند بهتدریج توانایی برنامهریزی، تصمیمگیری و اجرای اقدامات را به دست میآورند.

بر اساس این گزارش، پیشرفت همزمان هوش مصنوعی، رباتیک و اتوماسیون فقط نحوه انجام عملیات لجستیکی را تغییر نمیدهد، بلکه بر مهارتها، وظایف و شیوه کار نیروی انسانی نیز اثر خواهد گذاشت. DHL در همین راستا بر ضرورت بازنگری سازمانها در حوزه مهارتها، ایمنی، حکمرانی فناوری و تجربه کارکنان تأکید کرده است.
ورود هوش مصنوعی به لایه تصمیمگیری در صنعت لجستیک
یکی از مهمترین روندهای معرفیشده در نسخه هشتم، هوش مصنوعی عاملمحور یا Agentic AI است. این فناوری برخلاف نسلهایی از هوش مصنوعی که عمدتاً به درخواست کاربر پاسخ میدادند یا دادهها را تحلیل میکردند، میتواند برای رسیدن به یک هدف مشخص، مجموعهای از اقدامات را بهصورت مستقل برنامهریزی و اجرا کند.
DHL این روند را یکی از اثرگذارترین روندهای آینده لجستیک میداند. در تعریف این شرکت، سامانههای عاملمحور میتوانند ورودیهای مختلف را دریافت کنند، تصمیم بگیرند، چند مرحله را برنامهریزی و اجرا کنند و در مواجهه با تغییر شرایط، خود را با محیط و دادههای جدید تطبیق دهند؛ هرچند همچنان نظارت و تخصص انسانی در این فرایند اهمیت دارد.

در کنار Agentic AI، تحلیل داده با هوش مصنوعی یا AI Analytics نیز در این رادار مورد توجه قرار گرفته است. این فناوری میتواند با پردازش مستمر دادههای زنجیره تأمین، الگوهای پنهان را شناسایی، اختلالها را پیشبینی و سناریوهای احتمالی را بررسی کند.
بر اساس توضیحات DHL، ترکیب AI Analytics با هوش مصنوعی عاملمحور میتواند فاصله میان «پیشنهاد یک اقدام» و «اجرای خودکار آن» را کاهش دهد. پیشبینی کمبود موجودی، تغییر مسیر محموله در زمان وقوع اختلال و تنظیم لحظهای ظرفیت حملونقل از جمله کاربردهایی هستند که این شرکت برای این روندها مطرح کرده است.
کاتیا بوش، مدیر ارشد بازرگانی DHL و رئیس بخش راهکارهای مشتری و نوآوری این شرکت، درباره یافتههای این گزارش گفت: «زنجیرههای تأمین سریعتر از هر زمان دیگری در حال تغییرند؛ زیرا روندهای مرتبط با هوش مصنوعی و نیروی کار روزبهروز بیشتر بر یکدیگر اثر میگذارند.» به گفته او، سازمانهایی که این تغییرات را زودتر بشناسند، میتوانند آنها را به مزیتهای عملی برای کسبوکار و کارکنان خود تبدیل کنند.
چهار روند تازه در رادار DHL
نسخه هشتم رادار روندهای لجستیک علاوه بر Agentic AI و AI Analytics، چند روند جدید را نیز در نقشه خود قرار داده است. AI Commerceیکی از این روندهاست که به استفاده گستردهتر از هوش مصنوعی در زنجیره تجارت، از کشف و انتخاب محصول تا خرید، اشاره دارد.
طبق تعریف DHL، هوش مصنوعی در تجارت الکترونیک از ابزارهای ساده کمک به مشتری عبور کرده و به سمت فرایندهایی مانند تولید خودکار محتوای محصول، قیمتگذاری پویا، شخصیسازی و حتی خرید خودکار حرکت میکند. تحقق چنین فرایندی به دادههای ساختاریافته درباره محصولات، قیمت، لجستیک و انجام سفارش نیز نیاز دارد.
Compute Economy روند تازه دیگری است که در رادار DHL مورد توجه قرار گرفته است. رشد هوش مصنوعی وابستگی بیشتری به زیرساختهای محاسباتی ایجاد کرده و به همین دلیل، مراکز داده و زنجیره لجستیکی مورد نیاز برای توسعه این زیرساختها به بخشی از اقتصاد هوش مصنوعی تبدیل میشوند. DHL معتقد است توان محاسباتی به یکی از نهادههای راهبردی کسبوکار تبدیل شده است.
روند دیگر رباتهای انساننما یا Humanoids است. DHL این فناوری را روندی بلندمدت معرفی میکند که میتواند در محیطهای فیزیکی، اتوماسیون مبتنی بر هوش مصنوعی را گسترش دهد. این رباتها با استفاده از حسگرها، دوربینها و سامانههای پردازش هوشمند میتوانند محیط اطراف خود را درک کرده و برای انجام وظایف مختلف در محیطهایی که برای انسان طراحی شدهاند، مورد استفاده قرار گیرند.
تغییر کار در کنار تغییر فناوری
در رادار جدید DHL، تحول نیروی کار در کنار تحول فناوری قرار گرفته است. این گزارش فناوریهایی مانند دستیارهای کاری مبتنی بر هوش مصنوعی، حسگرهای پوشیدنی، عملیات از راه دور و رباتهای مشارکتی را از جمله ابزارهایی میداند که میتوانند بخشی از وظایف تکراری را کاهش دهند و به کارکنان امکان دهند زمان بیشتری برای حل مسئله، خدمات مشتری و نظارت بر عملیات داشته باشند.
DHL همچنین دو روند «Employee Belonging» و «Augmented Workplace» را در میان روندهای مهم نیروی کار قرار داده است. بر اساس این گزارش، ورود فناوریهای جدید میتواند صدها نوع شغل را از عملیات خط مقدم و مشاغل فنی تا فعالیتهای تخصصی و دانشمحور تحت تأثیر قرار دهد و در نتیجه تقاضا برای مهارتهای جدید و شیوههای تازه کار افزایش پیدا کند.
توماس اوگیلوی، مدیر ارشد منابع انسانی DHL، میگوید فناوری در حال تغییر شیوه کار است، اما نیروی انسانی همچنان بخش اصلی زنجیره تأمین باقی میماند. به گفته او، آینده لجستیک به تقابل انسان و هوش مصنوعی محدود نمیشود و مسئله اصلی نحوه ترکیب تخصص انسانی با فناوریهای توانمندتر است.
امنیت و پایداری در کنار هوش مصنوعی
افزایش استقلال سامانههای هوشمند، موضوع امنیت و حکمرانی فناوری را نیز پررنگتر میکند. DHL در نسخه هشتم رادار خود «اخلاق هوش مصنوعی» و «امنیت سایبری ۲.۰» را از روندهای مهم معرفی کرده است. بر اساس این گزارش، هرچه هوش مصنوعی بیشتر در فرایندهایی مانند پیشبینی تقاضا، برنامهریزی موجودی و تصمیمگیری حملونقل وارد شود، نظارت انسانی و سازوکارهای امنیتی نیز اهمیت بیشتری پیدا میکنند.
در کنار فناوری، پایداری نیز همچنان یکی از محورهای اصلی رادار DHL است. کربنزدایی، سوختهای پایدار، اقتصاد چرخشی و برقیسازی خودروهای سنگین و سبک از جمله روندهایی هستند که این شرکت آنها را در مسیر حرکت صنعت لجستیک به سمت عملیات کمکربن بررسی کرده است.
DHL در مجموع ۳۷ روند را در نسخه هشتم رادار روندهای لجستیک بررسی کرده و آنها را در حوزههایی مانند هوش مصنوعی، رباتیک، اینترنت اشیا، زیرساخت دیجیتال، پایداری، تجربه مشتری و ایمنی و آینده کار دستهبندی کرده است. از میان این روندها، DHL ده روند را دارای بیشترین ظرفیت اثرگذاری بر لجستیک و زنجیرههای تأمین در دهه آینده معرفی میکند.
گزارش جدید DHL در نهایت تصویری از صنعتی ارائه میدهد که در آن هوش مصنوعی قرار نیست فقط دادههای لجستیکی را تحلیل کند یا به پرسشهای کارکنان پاسخ دهد؛ بلکه بهتدریج وارد برنامهریزی و اجرای عملیات میشود. همزمان، تغییر فناوری با تغییر مهارتهای نیروی انسانی، الزامات امنیتی و تلاش برای کاهش انتشار کربن در زنجیرههای تأمین همراه خواهد بود.
گزارش کامل DHL را اینجا بخوانید